Waarom afvallen zo moeilijk is en hoe je dit kunt veranderen
Afvallen

Waarom afvallen zo moeilijk is en hoe je dit kunt veranderen

Veel mensen starten vol goede moed aan een dieet om gewicht te verliezen, maar na verloop van tijd lijkt het afvallen een doodlopende missie. De weegschaal blijft stilstaan of de kilo’s lijken zelfs weer omhoog te schieten. Waarom lukt het niet om af te vallen? Is het een kwestie van wilskracht, gebrek aan kennis of spelen er nog andere factoren mee? In dit artikel duiken we dieper in de redenen waarom afvallen zo moeilijk is en hoe je dit kunt veranderen

Table of Contents

Soms lijkt afvallen op een eindeloze achtbaan. En dan doelen we meer over de up’s and down’s dan het plezier ervan. Je begon vol goede moed aan je dieet, maar na een maand lijkt de weegschaal nog net zo vastberaden als jouw love handles. Waarom is het afvallen zo moeilijk en waarom lukt het afvallen nou niet? Blijf vooral doorzetten en ga op zoek naar wat er misgaat. Want als je volhoudt, zal uiteindelijk alles op zijn plek vallen en zal ook je missie slagen. In dit artikel zal ik uitgebreid bespreken waarom afvallen zo moeilijk is door de mogelijke redenen te bespreken waarom afvallen niet lukt. Ik hoop dat dit artikel je inzicht geeft in waarom afvallen niet lukt, waardoor het afvallen moeilijk is en wat er mogelijk misgaat, zodat jij alsnog verder kunt gaan met het behalen van jouw doel! 

De gouden regel om af te vallen

Om af te vallen moet je minder eten dan je verbruikt, dit noemen we een calorieën tekort. Met een calorieën tekort kun je dus afvallen. Het is eigenlijk heel simpel en toch lijkt het een eeuwen oud probleem en blijven we verschillende soorten diëten verzinnen en uitproberen.

1. Waarom afvallen niet lukt: calorieën tekort 

Om gewicht te verliezen moet je in een calorieën tekort zitten. Het is namelijk onmogelijk om niet af te vallen wanneer je wel in een calorieën tekort zit. Wanneer je gewicht wilt blijven verliezen moet je dit ook langer vol houden. Wellicht gaat het dus mis in het creëren van een calorieën tekort of in het blijven van een calorieën tekort.

Hoe weet je of je in een calorieën te kort zit?
  1. Het gewicht zakt op de weegschaal
  2. Je centimes nemen af
  3. Je kleding gaat losser zitten
  4. Je shape veranderd 
  5. Je kunt minder energie ervaren
  6. Je denkt meer en vaker aan eten
  7. Je hebt meer trek 

Wanneer je geen veranderingen ziet of ervaart zowel lichamelijk als in je gemoedstoestand dan is het waarschijnlijk dat je niet in een calorieën tekort zit.

Wat zijn de redenen waarom je mogelijk niet in een calorieën tekort zit

Het is helemaal niet gek dat je het soms hier en daar helemaal mis hebt wat betreft je calorieën inname. Dit kan o.a. komen door onbewuste eetgewoontes; je eet meer dan je doorhebt (hier en daar een hapje, suikerhoudende dranken, aflikken van lepels, dropjes die je in de auto had liggen waarvan je automatische een handje op at tijdens het rijden (dit soort dingen gebeuren vaker dan je denkt). Of denk aan verborgen calorieën; bepaalde voedingsmiddelen zijn hoger in calorieën dan je had ingeschat. Het kan ook zijn dat je je energieverbruik overschat; je verbruikt minder dan je denkt. En als laatste; vochtretentie. Doordat je vocht vasthoudt wordt vetverlies gemaskeerd.

2.Waarom afvallen niet lukt: calorieën tekort blijven

Het creëren van een langdurig calorietekort is belangrijk om daadwerkelijk gewicht te kunnen verliezen en dit ook wekelijks te kunnen zien. Het volhouden van een calorieën tekort is vaak een uitdaging voor velen. Je kan bijvoorbeeld de hele week goed je best doen en weinig eten (in een calorieën tekort leven) en dit tekort weer aanvullen met de extra calorieën die je in het weekend consumeert waardoor je gewicht stil blijft staan. Dus wanneer je gewicht wilt verliezen zou je ook in het weekend bewuste keuzes moeten maken zodat je in een calorieën tekort blijft.

Ook is het belangrijk dat je voedingskeuzes je in staat moeten stellen om het toegewezen voedingspatroon vol te kunnen houden. Als je bijvoorbeeld koolhydraten nodig hebt om je energiek te voelen, dan is de kans groot dat je terugvalt wanneer je ze volledig vermijdt.

Een gevolg van het calorietekort is dat je minder keuzevrijheid hebt wat betreft voedsel. Om te kunnen zakken in lichaamsvet, zul je bepaalde voedingsmiddelen moeten vermijden of er slechts een kleine hoeveelheid van moeten eten. Dit betekent dat je bewerkte voedingsmiddelen moet inruilen voor minder bewerkte opties en dat je mogelijk grotere maaltijden eet in plaats van meerdere kleine zodat je meer verzadigd voelt over de dag. 

Het vinden van de juiste balans tussen voedzaam, verzadiging en voldoening is soms een uitdaging en tegelijkertijd ook de reden waarom veel mensen een dieet niet vol houden voor langere tijd. Daarom is het altijd verstandig om een goed en passend plan voor jezelf te maken (of te laten maken door een professional) zodat je een calorieën tekort langer kan volhouden om daadwerkelijk gewicht te kunnen verliezen. 


3. Waarom afvallen niet lukt: Het lichaam werkt niet mee

Ons lichaam heeft een soort van thermostaat die ons eetgedrag beïnvloedt. Wanneer je gewicht verliest, gebeurt er namelijk nog veel meer…

Je stofwisseling vertraagt en je verbruikt minder energie, zelfs bij dezelfde activiteiten. Het tikken van je vingers en het wiebelen van je voeten neemt af waardoor je in rust minder verbrand als normaal en je hongergevoel neemt toe. Je bent gefixeerd op voedsel en je hebt minder energie om te besteden. Voor elke kilogram die je verliest, daalt je verbruik met ongeveer 50 kcal.

En wist je dat vetvrije massa ook een grote rol speelt in gewichtsbehoud? Als je vetvrije massa verliest, wilt je lichaam terug naar je oude staat en dat maakt de drang om te eten alleen maar groter.(1)  Dat verklaart ook waarom mensen na het volgen van een dieet, meer eten en zwaarder worden. Je lichaam slaat sneller vet op dan dat je je vetvrije massa terugwint. En alsof dat nog niet genoeg is, heeft ons lichaam sensoren in de botten die het lichaamsgewicht in de gaten houden.(2) Door gewichtsverlies neemt de druk af en dus ook onze eetlust.

Afslanken is biologisch gezien inderdaad een grote uitdaging, omdat ons lichaam is geprogrammeerd om vet te behouden als een soort beschermingsmechanisme. Maar laat je niet ontmoedigen! Eet voldoende eiwitten en voeg krachttraining toe aan je routine om verlies van vetvrije massa te voorkomen. Samen met wat wilskracht en doorzettingsvermogen kun je jouw lichaam toch doen afvallen.

4. Waarom afvallen niet lukt: Je spiermassa neemt toe

Wanneer je begint met sporten en een goed voedingspatroon volgt kan het zijn dat je weegschaal in eerste instantie niet veel verandering laat zien. Spieren reageren namelijk supersnel op elke trainingsvorm, waardoor je niet alleen spiermassa opbouwt, maar ook vetmassa verliest. Het enige nadeel is dat je hierdoor inderdaad niet direct kilo’s verliest op de weegschaal. Maar, zit betekend niet dat je geen vetverlies hebt. Als je een weegschaal hebt die ook je vetpercentage meet (of d.m.v.een huidplooimeting), zul je zien dat je vetmassa daalt en je spiermassa toeneemt. Bovendien zul je merken dat je kleding beter past en dat is natuurlijk ook heel belangrijk.

Laat je hierdoor niet ontmoedigen, meer spiermassa zorgt namelijk ook voor een hogere verbranding in rust. Dit werkt op lange termijn in jouw voordeel tijdens het verliezen process. 

5. Waarom afvallen niet lukt: wilskracht en leefstijlfactoren

Om af te vallen is duurzame motivatie nodig. Helaas zal je niet altijd helemaal gemotiveerd voelen en dan is het belangrijk dat je nieuwe gewoontes hebt gecreëerd waar je op kan terug vallen doormiddel van je wilskracht. Het hebben van voldoende wilskracht is cruciaal en factoren zoals slaaptekort, stress, multitasken en te weinig beweging hebben een negatieve invloed op die wilskracht. Daarom zijn lijfstijlfactoren belangrijk om in de gaten te houden. 

Als je bijvoorbeeld regelmatig vermoeid wakker wordt, overdag behoefte hebt aan dutjes of regelmatig wegdoezelt, dan is dit een indicatie van een slaaptekort. Het is hier dan belangrijk om je slaapkwaliteit te verbeteren zodat dit uiteindelijk niet zijn tol hoeft te eisen van je wilskracht. Hierdoor zul je uiteindelijk beter aan je doelen kunnen houden.

Waarom afvallen zo moeilijk is en hoe je dit kunt veranderen

6. Waarom afvallen niet lukt: Omgeving

Je omgeving speelt een belangrijke rol bij het doel: afvallen denk hierbij aan psychosociale factoren, zoals verleidingen. Uit onderzoek blijkt dat de omgeving de grootste uitdaging vormt om een bepaald dieet vol te houden. 

Uit onderzoek weten we dat wanneer voedsel in het zicht is en vooral binnen handbereik, we er automatisch meer van eten. Het is dan niet eens nodig om trek of honger te hebben. Wanneer je samenwoont of op bezoek bent, is de kans aanwezig dat er meer verleidingen in het zicht zijn. Je motivatie of wilskracht moet dan sterk genoeg zijn om hier niet aan toe te geven. Dit is extra uitdagend wanneer je voedselfixatie hoger is dan normaal en je sneller trek hebt door het calorietekort waarin je zit. Daarom is het zo belangrijk om je omgeving te veranderen en/of in te lichten. Het betrekken van naasten kan namelijk extra steun bieden.

Een aantal tips:

  • Geen voedingsmiddelen in huis halen waar je makkelijk te veel van eet.
  • Voedingsmiddelen op plekken zetten waar je moeilijk bij kunt (veel moeite voor moet doen).
  • Het opbergen van voedingsmiddelen als er niet meer wordt gegeten.
  • Gesloten pannen op tafel, om te voorkomen dat je blijft opscheppen.

Het wordt natuurlijk ook lastig wanneer bepaalde lekkernijen worden aangeboden, zowel thuis als op bezoek. Als je niet voorbereid bent, ontstaat er keuzestress. De kans dat je dan ‘ja’ zegt, wordt alleen maar groter. Denk maar terug aan dat gebakje waar je achteraf gezien liever ‘nee’ tegen had gezegd. Door jezelf voor te bereiden, is de kans veel kleiner dat je toegeeft aan een verleiding.

Je kunt ook je omgeving op de hoogte stellen dat je bezig bent met afvallen en vraag daarbij om support. Dat maakt het voor jou makkelijker als je niets aangeboden krijgt. 

Een obstakel kan zijn dat je naasten je niet steunen of dat het heel moeilijk is om ‘nee’ te zeggen. Dit kan zijn omdat ze je niet begrijpen of omdat je als ongezellig wordt gezien. Het is daarom extra belangrijk om na te gaan wat de voordelen zijn van het afvallen en wat je bereid bent ervoor op te geven.

Daarbij is het van belang om jezelf goed voor te bereiden op situaties waarin verleidingen op de loer liggen. Door bijvoorbeeld gezonde snacks mee te nemen als je ergens op bezoek gaat of te vragen aan je naasten om rekening te houden met jouw wensen.

Ook is het belangrijk om te beseffen dat het afvallen niet alleen draait om wilskracht en discipline. Psychosociale factoren, zoals emoties en stress, kunnen ook een grote rol spelen. Wanneer je bijvoorbeeld gestrest bent of emotioneel uit balans, kan het zijn dat je sneller geneigd bent om te gaan snacken of ongezond te eten. Het is daarom belangrijk om ook aandacht te besteden aan je mentale gezondheid en te zorgen voor voldoende ontspanning en rustmomenten. Zo kun je beter omgaan met stressvolle situaties en blijft je motivatie om gezond te eten en te leven op peil.

Al met al kan afvallen een grote uitdaging zijn, vooral als je te maken hebt met obstakels zoals verleidingen en psychosociale factoren. Het is belangrijk om jezelf goed voor te bereiden, je omgeving hierbij te betrekken en aandacht te besteden aan zowel je fysieke als mentale gezondheid. Op deze manier vergroot je de kans op succesvol en langdurig gewichtsverlies.

7. Waarom afvallen niet lukt: Medisch of genetisch 

Er zijn dus verschillende redenen waarom afvallen moeilijk kan zijn. Een medische oorzaak kan ook een van die redenen zijn. Sommige medicijnen kunnen leiden tot gewichtstoename en het moeilijk maken om af te vallen. Voorbeelden hiervan zijn corticosteroïden, antipsychotica en antidepressiva. Daarnaast kunnen problemen met de hormoonhuishouding, zoals bij schildklierproblemen, afvallen bemoeilijken. Ook een verstoord eetpatroon, zoals eetbuien, kan het afvallen moeilijk maken.

Als je denkt dat er een medische oorzaak is voor het feit dat je niet afvalt of dat je gewicht is toegenomen, ga dan naar je huisarts om dit te bespreken. De huisarts kan je verder helpen en de medische hulp bieden die je nodig hebt.

Daarnaast kan genetische aanleg ook van invloed zijn op je gewicht, maar overgewicht ontstaat vrijwel nooit alleen door genetische aanleg. Er zijn slechts enkele zeldzame vormen van ernstig overgewicht waarbij een genetische factor de oorzaak is en afvallen moeilijk maakt. Daarom zijn gezond eten en voldoende beweging een belangrijke basis voor het bereiken en behouden van een gezond gewicht.

Waarom afvallen zo moeilijk is en hoe je dit kunt veranderen

We weten nu alle mogelijke redenen waarom afvallen niet lukt en waardoor het moeilijk is om daadwerkelijk af te vallen. Door na te gaan welke redenen er eventueel toepassing heeft op jou kun je er wat aan gaan doen zodat je alvast verder kunt gaan met het behalen van jouw doel. Neem de volgende punten goed door: 

  1. Calorieën tekort; maak een goed plan op maat, of laat deze voor je maken door een professional en zorg dat je in een calorieën tekort zit. Blijf bewust van wat je in je mond stopt en houd dit eventueel bij met een trackingsapp. Het is belangrijk dat je een passend plan hebt wat je goed vol kunt houden.
  2. Calorieën tekort blijven; wanneer je een goed plan hebt is het belangrijk om je hier strikt aan te houden. Zorg dat je een goede balans vindt tussen voedzaam, verzadiging en voldoening zodat je het dieet voor een langere tijd vol kunt houden. Wees ook consequent in het weekend en maak bewuste keuzes om in een calorieën tekort te blijven. 
  3. Het lichaam werkt niet mee: doordat het lichaam in eerste instantie niet graag mee werkt is het belangrijk om je afvalproces voldoende tijd te geven. Gooi daarom niet meteen de handdoek in de rind wanneer je na een week geen verandering ziet. 
  4. Spiermassa: doordat je aan krachttraining doet kan het zijn dat je eerst spiermassa aankomt terwijl je vet verliest. Hierdoor blijft het gewicht stabiel of kan het gewicht zelfs schommelen. Het is daarom belangrijk om jezelf met verschillende meet tools te meten zodat je hier bewust van kunt zijn. Dat de weegschaal niet veranderd zegt niet dat je lichaam niet aan het veranderen is. 
  5. Wilskracht en leefstijlfactoren: zorg voor een goede structuur en let goed op je leefstijlfactoren. Wees ervan bewust dat je je niet altijd gemotiveerd zult voelen en dan is het belangrijk dat je op wilskracht en structuur kunt terugvallen. Zorg daarom goed voor jezelf om te voorkomen dat er geen negatieve invloed op je wilskracht kan worden uitgeoefend. 
  6. Omgeving: je omgeving speelt een belangrijke rol in het afval proces. Neem daarom alle genoemde tips goed door om zo veel mogelijk obstakels uit de weg te ruimen. 
  7. Medisch of genetisch: ga na of je medicatie gebruikt die eventueel het afval proces bemoeilijken en bespreek dit met je huisarts. Indien het afvallen echt niet lukt is het verstandig om dit te bespreken met je huisarts om eventueel medische redenen uit te sluiten. 
  8. Voeding en beweging: maak dus een passend plan en houd je hier aan. Gezonde voeding en voldoende beweging is ten alle tijden de belangrijke basis voor het verliezen van gewicht. 

Online fitness coaching

Heb je hulp nodig bij het afvallen? Misschien is (online) coaching dan iets voor jou! Lees hier meer over wat het inhoudt en wat de resultaten zijn van mijn cliënten.

selenium