Meer trainen maar geen resultaat? Waarom meer trainen minder resultaat geeft
Meer trainen voelt logisch. Als je ergens beter in wilt worden, moet je er toch meer tijd en energie in stoppen? Toch is dit precies de reden waarom veel mensen vastlopen. Ze trainen vaker, harder en fanatieker, maar zien hun resultaat stagneren of zelfs achteruitgaan. Dat kan enorm frustrerend zijn, zeker wanneer je het gevoel hebt dat je alles goed doet.
Meer trainen maar geen resultaat? Heeft soms niets te maken met je inzet of het plan. Het heeft alles te maken met hoe het lichaam zich aanpast aan belasting, hoe herstel werkt en hoe voeding, hormonen en stress daarin samenwerken. In dit artikel leg ik uit waarom meer trainen niet altijd beter is, hoe je herkent dat je over je herstel heen traint en wat je nodig hebt om wél vooruitgang te blijven boeken.
Meer trainen is niet hetzelfde als beter trainen
Allereerst, meer trainen is niet altijd hetzelfde als beter trainen. Het lichaam wordt niet sterker tijdens de training zelf, maar tijdens het herstel erna. Training is een prikkel. Herstel is het moment waarop het lichaam zich aanpast. Wanneer die balans verstoord raakt, verdwijnt het effect van die prikkel. We zeggen daarom niet voor niets ‘in rust groei je’.
Als je steeds vaker traint zonder voldoende herstel, krijgt het lichaam geen ruimte om sterker te worden. Het resultaat is dat je wel energie verbruikt, maar geen structurele progressie maakt. Dit is een van de belangrijkste redenen waarom meer trainen soms juist minder resultaat geeft.
Meer sessies toevoegen kan werken, maar alleen als:
- de intensiteit klopt
- de totale belasting past bij je herstelcapaciteit
- voeding en slaap toereikend zijn
Zonder die randvoorwaarden werkt extra training vaak averechts.
Chronische stress remt resultaat, ook als je fysiek fit bent
Training is stress. Dat is niet slecht, zolang het lichaam die stress kan verwerken. Maar wanneer training zich opstapelt bovenop werkdruk, weinig slaap, mentale belasting en een strak voedingspatroon, ontstaat er een chronische stressbelasting.
Het lichaam maakt geen onderscheid tussen verschillende soorten stress. Fysieke training, emotionele stress en een constant gevoel van ‘moeten presteren’ tellen allemaal mee. Wanneer de stressbelasting te hoog wordt, verschuift het lichaam van aanpassen naar behouden. Vetverlies wordt lastiger, spieropbouw vertraagt en energie zakt weg.
Dit verklaart waarom mensen die meer trainen soms juist minder resultaat zien, ondanks discipline en doorzettingsvermogen.
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat een langdurige disbalans tussen trainingsbelasting en herstel kan leiden tot prestatieverlies in plaats van vooruitgang. In het zogeheten overtrainingssyndroom raakt het lichaam niet overbelast door één training, maar door een opeenstapeling van stressfactoren zonder voldoende herstel. Dit mechanisme wordt uitgebreid beschreven in een overzichtsartikel van Meeusen et al. in het European Journal of Sport Science.
Hormonen spelen een grotere rol dan vaak wordt gedacht
Training en hormonen, heel interessant want we denken daar vaak niet eens aan. We denken vaak dat als we geen spierpijn voelen dat het dan allemaal niet zo zwaar belastend is voor ons lichaam. Maar niets is minder waar. Hormonen reageren sterk op trainingsbelasting en energiebeschikbaarheid. Bij langdurig veel trainen met onvoldoende herstel zie je vaak:
- een verstoorde cortisolbalans
- minder gunstige signalen voor spieropbouw
- veranderingen in honger- en verzadigingssignalen
Dit kan zich uiten in:
- slechter slapen
- meer vermoeidheid
- cyclusveranderingen bij vrouwen
- moeite met vetverlies
Meer trainen zonder voldoende brandstof en herstel zorgt ervoor dat het lichaam prioriteit geeft aan overleven, niet aan optimaliseren. Dat is een biologische reactie, geen mentale zwakte.
Meer trainen betekent vaak ook minder energie beschikbaar
Een andere belangrijke factor is energiebeschikbaarheid. Hoe meer je traint, hoe groter de vraag naar energie. Als die extra energie niet wordt aangevuld via voeding, ontstaat er een tekort. Dat tekort kan subtiel zijn, maar langdurig wel grote gevolgen hebben.
Wanneer je structureel meer traint zonder meer te eten:
- daalt je herstelvermogen
- past je lichaam het energieverbruik aan
- wordt vooruitgang steeds moeilijker
Dit is een veelvoorkomende reden waarom mensen die “alles geven” toch vastlopen. Ze trainen harder, maar voeden het lichaam niet mee.
Waarom doorzetten soms juist het probleem is
Doorzetten wordt vaak gezien als een kwaliteit. Maar in training kan doorzetten zonder luisteren naar signalen juist tegen je werken. Het lichaam communiceert continu: via vermoeidheid, slaapkwaliteit, motivatie en prestatie.
Wanneer je deze signalen structureel negeert, wordt de marge kleiner. Dat betekent niet dat je moet stoppen met trainen, maar wel dat je slimmer moet doseren. Meer trainen levert alleen resultaat op als het lichaam ruimte krijgt om die prikkel te verwerken.
Sommige mensen zouden daarentegen juist meer moeten doorzetten, resultaat van krachttraining kost ook wel tijd & geduld.
Wat werkt wél als je merkt dat meer trainen niet helpt?
Als je merkt dat meer trainen minder resultaat geeft, is de oplossing zelden nóg meer doen. Vaak zit de winst in:
- beter geplande rust
- gerichte intensiteit in plaats van constante belasting
- voldoende energie-inname
- periodes waarin trainen juist iets wordt teruggeschroefd
Progressie ontstaat wanneer belasting en herstel elkaar versterken. Dat vraagt soms om minder volume, niet meer.
Meer trainen is geen garantie voor meer resultaat
Meer trainen maar geen resultaat, is dus soms dus eigenlijk helemaal niet zo gek, eerder een logisch gevolg van hoe het lichaam werkt. Resultaat ontstaat niet door het aantal trainingen, maar door de kwaliteit van de totale aanpak. Training, herstel, voeding en stress moeten samenwerken. Het gaat ten slotte allemaal hand in hand.
Wie leert luisteren naar het lichaam en trainen ziet als onderdeel van een groter geheel, maakt uiteindelijk meer progressie met minder strijd. Niet door harder te werken, maar door slimmer te trainen.
Veelgestelde vragen
Waarom meer trainen minder resultaat geeft?
Meer trainen verhoogt de totale belasting op het lichaam. Wanneer herstel, slaap en energiebeschikbaarheid onvoldoende zijn, kan het lichaam zich niet aanpassen en blijft resultaat uit. Progressie ontstaat tijdens herstel, niet tijdens de training zelf.
Waarom val ik niet af als ik juist meer train?
Meer trainen kan leiden tot een hogere stressbelasting en een lagere energiebeschikbaarheid. Dit kan het lichaam aanzetten tot energiebesparing, waardoor vetverlies wordt afgeremd ondanks een hogere trainingsfrequentie.
Hoe lang moet je een aanpak aankijken voordat je conclusies trekt?
Een trainings- en voedingsaanpak moet minimaal drie tot vier weken consistent worden gevolgd. Schommelingen in gewicht en energie in de eerste weken zeggen vaak weinig over daadwerkelijk resultaat.
Zegt mijn gewicht altijd iets over mijn voortgang?
Nee. Gewicht is slechts één meetpunt. Door veranderingen in spiermassa, vochtbalans en hormonale schommelingen kan vetverlies plaatsvinden zonder dat het gewicht daalt.
Wanneer is doorzetten beter dan aanpassen?
Doorzetten is verstandig wanneer je net gestart bent, nog niet volledig consistent bent of wanneer herstel en slaap recent wisselend zijn geweest. Het lichaam heeft tijd nodig om te reageren op een nieuwe prikkel.
Wanneer moet je wél iets aanpassen?
Als er na meerdere weken consistent gedrag geen enkele verandering zichtbaar is in prestaties, metingen, herstel of energie, kan bijsturen nodig zijn.
Hoe werken training en hormonen samen?
Training beïnvloedt hormonen zoals cortisol, insuline en geslachtshormonen. Bij een goede balans ondersteunen deze hormonen herstel, spieropbouw en vetverlies. Bij overbelasting of onvoldoende voeding kan deze balans verstoord raken.
Kan te veel trainen mijn hormonen negatief beïnvloeden?
Ja. Chronisch hoge trainingsbelasting zonder voldoende herstel kan leiden tot verhoogde stresshormonen en een verminderde hormonale ondersteuning van herstel en progressie.
Is vaker trainen altijd beter voor spieropbouw of conditie?
Nee. Zowel spieropbouw als conditieverbetering vragen om hersteltijd. Zonder voldoende herstel kan meer trainen juist leiden tot stagnatie of achteruitgang.
Wat is belangrijker: harder trainen of slimmer trainen?
Slimmer trainen is doorslaggevend. Dit betekent trainen met een duidelijk doel, voldoende herstelmomenten en aandacht voor voeding, slaap en stressbelasting.
Hoe weet ik of ik te veel train?
Signalen zijn aanhoudende vermoeidheid, slechter slapen, minder motivatie, prestatieverlies en moeite met herstel.
Verder lezen & persoonlijke begeleiding
Dank je wel voor het lezen!
In mijn andere artikelen schrijf ik verder over voeding, training, hormonen en gezondheid, altijd met oog voor de praktijk en wetenschappelijke onderbouwing. Neem gerust een kijkje als je je hier verder in wilt verdiepen.
Werk je liever persoonlijk en wil je dat jouw voeding, training en herstel echt op elkaar worden afgestemd, dan bied ik ook coachingtrajecten aan waarin dit allemaal samenkomt. Meer daarover lees je hier: online coaching.
